Pokémon-kaarten authenticatie: hoe herken je een fake?

Hoe meer een hobby waard wordt, hoe interessanter die wordt voor mensen met minder eerlijke bedoelingen. Pokémon-kaarten vormen daarop geen uitzondering: tussen de echte kaarten circuleren tegenwoordig enorme hoeveelheden namaak. Of je nu een oude verzameling van zolder haalt, een partij online koopt of zelf wilt verkopen: het is verstandig om te weten hoe je een echte kaart van een nepkaart onderscheidt. In dit artikel leggen wij rustig en eerlijk uit welke controles je kunt doen, van simpele tests die iedereen thuis kan uitvoeren tot de details waar vervalsers steevast op stranden.

Waarom er zoveel namaak rondgaat

De verklaring is even simpel als logisch: populariteit plus waarde. De afgelopen jaren is de belangstelling voor Pokémon-kaarten enorm gegroeid, en bepaalde kaarten brengen inmiddels bedragen op die een paar jaar geleden ondenkbaar waren. Waar veel geld te halen valt, duikt namaak op. Vervalste kaarten worden massaal geproduceerd en aangeboden, vaak via online marktplaatsen, sociale media of op rommelmarkten waar de koper weinig tijd heeft om alles goed te bekijken.

Het gaat lang niet altijd om losse kaarten. Ook complete “sealed” producten zoals boosterpacks en zelfs hele booster boxen worden nagemaakt of opnieuw verzegeld. Juist daarom is het belangrijk om niet blind te varen op uiterlijk en verpakking, maar om te weten waar je precies op moet letten. Het goede nieuws: de meeste namaak valt door de mand zodra je weet welke signalen je controleert.

De licht-test

Een van de snelste en minst ingrijpende controles is de zogenaamde licht-test. Houd de kaart tegen een lichtbron, bijvoorbeeld een lamp of het scherm van je telefoon, en kijk hoe het licht door de kaart heen komt. Echte Pokémon-kaarten hebben een specifieke opbouw waardoor er maar beperkt licht doorheen schijnt. Nepkaarten zijn vaak gedrukt op dunner of juist anders samengesteld karton en laten daardoor merkbaar meer licht door, of juist op een manier die “anders” aanvoelt.

Bij holografische en glimmende kaarten kun je daarnaast naar de structuur van de holo kijken. Echte holo-effecten zitten op een specifieke laag in de kaart en hebben een herkenbaar, gelijkmatig patroon. Bij veel vervalsingen ligt het glittereffect te oppervlakkig, oogt het korrelig of loopt het niet netjes door tot in de randen. Vergelijk je verdachte kaart gerust met een exemplaar waarvan je zeker weet dat het echt is: het verschil is dan vaak verrassend goed te zien.

De rip-test en de kaartopbouw

Echte moderne Pokémon-kaarten bestaan uit meerdere lagen, met in het midden een dunne, donkere kern. Die zwarte of donkergrijze laag zit tussen de voor- en achterkant en zorgt onder andere voor de stevigheid en de eerder genoemde lichtdichtheid. Bij de rip-test scheur je een hoekje van de kaart in om te kijken of die donkere kern aanwezig is. Bij veel nepkaarten ontbreekt die laag volledig en zie je alleen wit karton.

Wij benadrukken hier nadrukkelijk: deze test vernielt de kaart onherstelbaar. Een ingescheurde kaart is waardeloos, ongeacht of hij echt of nep blijkt. Gebruik de rip-test daarom uitsluitend als allerlaatste redmiddel, en alleen bij een kaart die op zichzelf toch al geen waarde heeft en waarvan je sterk vermoedt dat hij vals is. Voor een waardevolle of mogelijk waardevolle kaart is het scheuren nooit de moeite waard: kies dan voor de niet-destructieve controles uit dit artikel of laat de kaart professioneel beoordelen.

Drukkwaliteit en kleuren

Officiële kaarten worden geproduceerd met hoogwaardige drukpersen, en dat zie je terug in de details. Pak een kaart erbij en bekijk hem onder goed licht, eventueel met een loep of de zoomfunctie van je telefooncamera. Let daarbij op:

• Rasterpunten. Echte kaarten hebben een fijn, regelmatig drukraster. Bij namaak zijn de puntjes vaak groter, grover of ongelijk verdeeld, waardoor afbeeldingen er bij vergroting korrelig uitzien.
• Kleuren en tinten. Vervalsingen hebben regelmatig net verkeerde kleuren: te fel, te dof, of een tint die “net niet” klopt. Vooral gele en blauwe vlakken verraden namaak snel.
• Scherpte van de tekst. De kleine letters in de attack-beschrijvingen en onderaan de kaart horen haarscherp te zijn. Is de tekst wazig, uitgelopen of slecht leesbaar bij inzoomen, dan is dat een duidelijk waarschuwingssignaal.

Lettertype, set-symbool en energiesymbolen

Vervalsers krijgen het beeld vaak nog wel redelijk voor elkaar, maar struikelen massaal over de kleine, vaste details. Het lettertype is daar een mooi voorbeeld van. The Pokémon Company gebruikt consistente lettertypes voor de naam, de HP-waarde en de tekst. Wijkt het font af, staan letters net iets te dik of te smal, of is de spatiëring vreemd, dan klopt er iets niet.

Controleer ook het set-symbool, meestal rechtsonder bij het kaartnummer. Dat symbool hoort scherp en correct gevormd te zijn en past bij de set waarin de kaart hoort thuis te horen. Hetzelfde geldt voor de energiesymbolen: de kleine icoontjes voor vuur, water, psychic en de overige typen hebben vaste vormen en kleuren. Bij namaak zijn ze regelmatig net verkeerd getekend, te groot, te klein of in de verkeerde tint. Als je twijfelt over welke kenmerken bij een oudere kaart horen, kan onze uitleg over het herkennen van een 1e editie Pokémon-kaart je verder helpen.

Achterkant en randen

De achterkant van een Pokémon-kaart is verrassend lastig perfect na te maken, en daarom een uitstekende controle. De klassieke blauwe achterkant met de Poké Ball en het Pokémon-logo heeft een heel specifieke blauwtint en een exact uitgelijnd patroon. Vervalsingen hebben vaak een blauw dat te paars, te licht of te donker is, en details die net iets verschoven of minder scherp zijn.

Bekijk daarnaast de randen van de kaart. Echte kaarten worden netjes en strak gesneden. Bij namaak zie je regelmatig slordige, schuine of rafelige snijranden, of een witte kern die aan de zijkant zichtbaar wordt waar dat niet hoort. Een combinatie van een verdachte blauwtint en rommelige randen is vrijwel altijd genoeg om een kaart als vals te bestempelen.

Veelvoorkomende namaak

Bepaalde kaarten en producten worden vaker nagemaakt dan andere, simpelweg omdat daar de meeste vraag en waarde zit. Een paar zaken waar je extra alert op mag zijn:

• “1st edition” stempels. De felbegeerde eerste-editie-stempel wordt veelvuldig vervalst, soms zelfs achteraf op een gewone kaart geplaatst. Een verkeerd lettertype, een afwijkende positie of een stempel dat er net te “nieuw” uitziet, zijn klassieke waarschuwingstekens.
• Oude WOTC Charizards. De gewilde Charizard-kaarten uit de vroege Wizards of the Coast-era zijn een geliefd doelwit voor vervalsers. Juist bij deze dure kaarten loont het om alle controles uit dit artikel uit te voeren in plaats van af te gaan op het uiterlijk.
• Booster packs en boxen. Verzegelde producten worden nagemaakt of opnieuw gewikkeld, waarbij de waardevolle kaarten er al uit zijn gehaald. Let op verkeerd krimpfolie, afwijkend gewicht en slordige sealing-naden.

Bij twijfel: laat het beoordelen

Het mooie van bovenstaande controles is dat ze samen al heel veel namaak ontmaskeren. Toch worden vervalsingen steeds beter, en blijft er soms twijfel. In dat geval geldt een simpele vuistregel: ga niet over één nacht ijs, zeker niet als er veel geld mee gemoeid is. Een verkeerde aankoop of verkoop kan flink in de papieren lopen.

Een betrouwbare manier om zekerheid te krijgen is professionele grading of authenticatie. Diensten als PSA beoordelen niet alleen de conditie van een kaart, maar bevestigen daarbij ook de echtheid voordat de kaart wordt verzegeld. Voor twijfelgevallen of dure kaarten is dat vaak het geld waard. Een andere optie is om de kaart te laten bekijken door iemand met ervaring, die snel ziet of iets “klopt” of niet.

Wij denken hier graag in mee. Wanneer je een Pokémon-collectie wilt laten taxeren, kijken wij vanzelfsprekend ook kritisch naar de echtheid van de kaarten, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. En ben je van plan oudere stukken van de hand te doen, lees dan ook onze tips over vintage Pokémon verkopen, waarin authenticiteit eveneens een belangrijke rol speelt. Een echte kaart eerlijk verkopen begint nu eenmaal met de zekerheid dat hij ook echt is.